Meavita (2)

May 11th, 2009

11 mei 2009
Op 9 maart 2009 wordt de Groningse thuiszorgorganisatie Meavita failliet verklaard. Een nieuwe stichting zal de activiteiten en de personeelsleden (3800) in dienst nemen en de arbeidsvoorwaarden die zij hadden, garanderen.
President-commissaris Loek Hermans zegt in het NRC Handelsblad over het einde van Meavita Nederland het volgende: ‘Fusie leek een uitkomst. We hoopten op synergie, schaalvoordelen, efficiënte ICT-systemen. Theo Meuwese, bestuursvoorzitter van Thuiszorg Groningen en eerder bestuurder bij Meavita West, zou die leiden. Het lukte hem niet partijen bij elkaar te brengen. Bovendien bleek dat Meavita West al sinds 2006 grote verliezen leed. We stelden vast dat er ‘verschil van inzicht over het te voeren beleid’ bestond en namen na negen maanden afscheid. Van de twee andere bestuurders was Jennyke Kuiper langdurig ziek en zou Daan van de Meeberg juist terugtreden. Hij is langer gebleven, maar zijn positie was moeilijk. Er kwam een interim-manager als voorzitter, Leo Markesteyn, die acute problemen met de zorgkantoren moest aanpakken en een steunaanvraag bij de Nederlandse zorgautoriteit indienen. Hij beloofde ons zwarte cijfers in 2009′.
Hermans probeert hiermee zijn straatje schoon te vegen. Maar dat zal moeilijk worden nu voor de failliete bv’s curatoren zijn aangesteld die de opdracht hebben uit te zoeken wat er allemaal is misgegaan. Curator Wim Entzinger spreekt van een ‘zeer omvangrijk faillissement’. Enkele saillante details.
Is er mogelijk fraude gepleegd met een lening van 3,5 miljoen euro die is verstrekt door de ene dochteronderneming aan de andere?
Zijn de bestuurders van Meavita/Thuiszorg Groningen hoofdelijk aansprakelijk voor het feit dat er voor onderdelen van de organisatie geen deugdelijke jaarrekeningen zijn gemaakt?
Waarom stegen de salarissen van de directeuren van de grote thuiszorginstellingen in Gronignen in 2006 met 16,5 %? Zo stegen bijvoorbeeld de loonkosten van Jennyke Kuiper (lid van de Raad van bestuur) in 2006 van 156.000 naar 228.000 euro, mede vanwege een bonus en het dichten van het pensioengat (extra storting 70.000 euro).
Waarom kreeg falend topman Theo Meuwese in 2007 een ontslagvergoeding van 469.000 euro en een extra pensioenstorting van 43.000 euro?
Hoe hoog was de ontslagvergoeding voor een andere brekebeen: Daan van de Meeberg.
Waar is de jaarrekening over 2008?
Omdat het hier om zeer forse bedragen gaat, kan het niet zo zijn dat de commissarissen daarvan niet op de hoogte waren. En als dat zo was dan is er niet alleen sprake van onbehoorlijk bestuur maar ook van bijzonder zwak toezicht.
U begrijpt het bekende politieke vervolg: de ABVA-KABO wil de onderste steen boven en overweegt een enquête over onbehoorlijk bestuur. De Tweede Kamer houdt later dit jaar hoorzittingen. Daarmee zijn voldoende waarborgen ingebouwd om de verantwoordelijke spelers buiten schot te houden. Waarom wordt er niet voor gekozen om de huis accountant te verplichten de gewraakte betalingen en/of leningen te verifiëren en de (ontbrekende) jaarrekeningen met de meeste spoed samen te stellen? Met die gegevens kan het onderzoek veel gerichter en doeltreffende worden uitgevoerd.
Tenslotte nog dit: Loek Hermans, de voorzitter van de Raad van commissarissen grossiert in andere functies. Zo is hij onder andere lid van de Eerste Kamer, voorzitter van de Koninklijke Vereniging MKB-Nederland, lid dagelijks bestuur Sociaal-Economische Raad, lid bestuur Stichting van de Arbeid, lid bestuur Raad van de Centrale Ondernemingsorganisaties, lid Bankraad, lid Raad van Advies Stichting Instituut GAK en lid bestuur Stichting van de Jaarverslaglegging. Al eerder heb ik betoogd dat er paal en perk gesteld moet worden aan het aantal commissariaten en/of lidmaatschappen van dit type zware colleges. In het geval van Hermans is het ronduit belachelijk dat onder het toeziend oog van een lid van het bestuur van de Stichting voor de Jaarverslaglegging nou juist de jaarverslagen bij Meavita rammelen of er domweg niet zijn!

Albert Krielen

May 8th, 2009

8 mei 2009
Flamboyante theaterbaas fantaseert indukwekkend curriculum vitae (cv) bij elkaar en werd woensdag 23 april gedwongen op te stappen. Krielen was vanaf 2001 interim-directeur van zowel de Keizer Karel Podia (de Schouwburg en de Vereeniging) te Nijmegen, als van ‘t theater Mozaïek te Wijchen en sinds kort directeur sponsoring en marketing van de Nijmeegse Vierdaagse. Krielen werd ingehuurd om de uit de hand gelopen kosten van de Keizer Karel Podia te beteugelen. In werkelijkheid maakte hij er een financieel potje van: gaf Krielen Holding onder andere de opdracht de mogelijkheid te onderzoeken om een hotel en parkeergarage te bouwen bij de schouwburg. Krielen Holding declareerde 60.000 euro. Gebouwd werd er nooit! Zijn declaratiegedrag was buitensporig, zo declareerde hij in 2007 52.000 euro aan representatiekosten en weigerde de ondernemingsraad inzage te geven in zijn salaris, contract en dubbelfuncties. Gemiddeld ontving Krielen over de periode 2001 tot 2007 185.000 euro per jaar voor een driedaagse werkweek (officieel had hij een contract voor slechts 16 uur per week). Het was voor meerdere verantwoordelijke partijen genant dat een journalist van De Gelderlander aan het licht moest brengen dat het cv van Krielen bij elkaar gelogen was. In zijn val werd de wethouder van financiën, de SP-er Peter Lucassen, meegesleept als ook de voltallige Raad van Commissarissen. Het diepst door het stof gaan evenwel degenen die destijds betrokken waren bij het selectieproces, om te beginnen de personeelsmedewerkers van de gemeente Nijmegen en de selectiecommissie, maar bovenal het ‘gerenommeerde’
headhuntersbureau GITP. Het mag een regelrechte schande worden genoemd dat dit personeelsbureau haar voorwerk zo abominabel heeft uigevoerd. De gemeente Nijmegen moet zonder aarzelen een beroep doen op de garantieregeling van dit bureau.
Enkele leugens uit het curriculum vitae:
Kapitein-vlieger in het leger Royal Canadian Air Force; Piloot bij KLM/Surinam Airways; Philips-directeur in Japan; Eigen bedrijf verkocht aan Coopers & Lybrand; Interim-directeur en ‘redder’ van de Twentsche Schouwburg; Klussen voor omroep en de filmindustrie; Bedenker van de slagzin: ‘Ik ga bij Japie wonen, want daar hebben ze King Corn’.
Wethouder in Rotterdam.
Het is voor mij volstrekt onbegrijpelijk waarom de diploma’s niet zijn gecheckt, geen referenties zijn nagetrokken. Met het stellen van enkele logische vragen was dit cv zo doorgeprikt en bovendien zouden de verantwoordelijke PvdA-ers (waaronder Guusje ter Horst) toch bekend moeten zijn met de namen van Amsterdamse en Rotterdamse wethouders, neen dus.
Albert Krielen is mijn conclusie lijdt aan een variant van de pseudologia fantastica (zoals door Hugo Stephan Verbrugh beargumenteerd): daaronder verstaat men een psychiatrisch syndroom waarbij de persoon die ermee behept is zowel absoluut gelooft aan een of andere voor anderen ongeloofwaardige inhoud als in staat is anderen te overtuigen van de juistheid van zijn geloofsinhoud.
Het minste wat er moet gebeuren is een diepgaand onderzoek naar de handel en wandel van deze abnormaal ziekelijke leugenaar en de rol die alle betrokkenen hebben gespeeld; ik heb intussen begrepen dat dit onderzoek er ook daadwerkelijk komt.

Joint Strike Fighter (2)

April 25th, 2009

25 april 2009
In de Troelstrazaal komt Mariëtte Hamer (PvdA) donderdagavond 23 april met een gekunstelde oplossing: Defensie krijgt groen licht om mee te doen met de bouw van één testtoestel door vliegtuigbouwer Lockheed Martin. Een definitieve keuze voor de aanschaf van 85 Joint Strike fighters wordt niet in 2010, maar eerst in 2012 genomen. Na deze kabinetsperiode dus! De burger wordt wijs gemaakt dat producent Lockheed Martin het eerste testtoestel eventueel terugneemt. Never nooit!
SP-fractievoorzitter Agnes Kant verwoordt het prachtig in het debat met Mariëtte Hamer: ‘U laat zich meezuigen in het moeras’. Ook Bert Wagendorp veegt in zijn column in de Volkskrant van zaterdag 25 april de vloer aan met het gedraai van Jack ,SF’ de Vries en de PvdA coryfeeën Angelien Eijsink, Mariëtte Hamer en Lilianne Ploumen. Ik citeer: ‘Je kunt je natuurlijk kapot ergeren, aan zoveel onoprechtheid, regelrechte leugens, gedraai en manipulatie van feiten. Je kunt voorgoed de politiek afzweren en verklaren nog liever levend voor de PVV’ers te worden geworpen dan ooit nog PvdA te stemmen zolang de Hamertjes daar de dienst uitmaken. Maar ik kies toch liever voor de oprechte bewondering.’
Feiten. Jack de Vries laat Dick Berlijn opdraven, oud-opperbevelhebber van de strijdkrachten, die te pas en te onpas verklaart dat de Joint Strike Fighter de beste en goedkoopste opvolger is voor de F-16. Waarop baseert hij dat? Niemand weet wat die vliegtuigen precies gaan kosten, informatie wordt doelbewust te laat en onvolledig of - op grond van vertrouwelijkheid - helemaal niet verstrekt. Defensie maakt absoluut geen aanstalten om het concurrerende voorstel van het Zweedse Saab Gripen van deskundig en ter zake doend commentaar te voorzien. Om maar te zwijgen over het promotieonderzoek van Bert Kreemers, waarin klip-en-klaar wordt aangetoond dat de F-16 pas in 2022 de limiet van zesduizend vlieguren zal bereiken. Nergens meer in het debat terug te horen.
Het bedrijfsleven heeft grote twijfels over de toegezegde orders en terecht. Niets over gehoord.
In dat verband is het niet onbelangrijk te weten dat de destijds - bij de levering van de F-16 - door Amerikanen aan het bedrijfsleven toegezegde orders nauwelijks voor de helft zijn nagekomen. Tenslotte mag niet onvermeld blijven dat in de jaren tachtig van de vorige eeuw een ambitieus wapenproject: de Walrus-affaire, uit kostenoogpunt geweldig uit de hand is gelopen. Het is ronduit zorgelijk dat de Nederlandse bevolking via kruip-door-sluip-door politiek de komende jaren wordt opgezadeld met een ongewis en kostenverslindend miljardenproject.

Borghouts

April 22nd, 2009

22 april 2009
Harry Borghouts, de commissaris van de Koningin in Noord-Holland, is door het ABP-bestuur voorgedragen als interim-voorzitter van datzelfde bestuur met de motivatie: “zijn deskundigheid en ruime ervaring als bestuurder en ABP-bestuurder zijn, naast zijn kennis van de publieke sector en ABP, onder andere de redenen waarom hij door het bestuur als interim-voorzitter gekozen is”. Pardon! Zijn deskundigheid als ABP-bestuurder? De feiten: Het Algemeen Burgerlijk Pensioenfonds (ABP), een van de grootste pensioenfondsen ter wereld, verloor in 2008 maar liefst 44 miljard euro en de dekkingsgraad (de verhouding tussen het vermogen van het ABP en de pensioenen die het ABP nu en in de toekomst moet uitbetalen) bereikte een dieptepunt van 86%. Zonder veel omhaal kan gesteld worden dat de heren bestuurders van het ABP(inclusief de per 1 april 2009 vertrokken voorzitter Elco Brinkman) collectief hebben zitten slapen. Om nog maar te zwijgen van een verantwoordingsbrief of een Mea Culpa aan de pensioengerechtigden. Dezelfde ‘deskundige’ Harry Borghouts, die mede verantwoordelijk is voor het wegzetten door de provincie Noord-Holland van 100 miljoen euro bij het IJslandse Landsbanki en de Duitse dochter van Lehman Brothers. Naar de vele tientallen miljoenen bij Landsbanki kan de provincie Noord-Holland fluiten. Ook bij de IJsselmeerziekenhuizen is Borghouts, als voorzitter van de Raad van Toezicht, in opspraak. Het is volstrekt onbegrijpelijk dat deze non-valeur tot de post van interim-voorzitter van het ABP wordt geroepen. Dit zegt feitelijk nog meer over het niveau van de andere zittende bestuursleden. Wat Borghouts betreft wordt het de hoogste tijd dat er onmiddellijk een verbod komt op het hebben van bijbanen door commissarissen van de Koningin. Een commissaris van de Koningin behoort fulltime en met grote toewijding zijn baan uit te oefenen. Bovendien doet de overheid er verstandig aan een ‘brokkenpiloot’ als Borghouts zo snel mogelijk op een zijspoor te rangeren.

Wolfsen

April 18th, 2009

18 april 2009
Als de Utrechtse bevolking op 10 oktober 2007, via een referendum, een keuze moet maken tussen twee kandidaten: Ralph Pans, de topman van de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) en Aleid Wolfsen, lid van de Tweede Kamer voor de PvdA, kiest het in ruime meerderheid voor Aleid Wolfsen. Wolfsen die vanaf 1993 achtereenvolgens werkzaam was als: rechter in Amsterdam (1993-2001), vicepresident van de Haarlemse rechtbank (2001-2002), lid van de Tweede Kamer voor de PvdA (23 mei 2002-1 januari 2008). Zo op het eerste gezicht geen verkeerde keuze. Na een jaar burgemeesterschap, waarin hij zich prima staande heeft gehouden, slaat de afgelopen maand de vlam in de pan als Wolfsen de publicatie van een hem onwelgevallig stuk in het huis-aan-huis-krantje ‘Ons Utrecht’ probeert tegen te houden. Hij heeft daartoe contact met de hoofdredacteur en de uitgever en dreigt dat de relatie tussen de gemeente Utrecht en Holland-Combinatie (de uitgever) ernstig verstoord zal raken bij publicatie van het gewraakte artikel. De uitgever gaat overstag, laat de gedrukte oplage (120.000 exemplaren) vernietigen en herdrukt 120.000 exemplaren zonder het bewuste artikel.
Wolfsen’s ergernis betrof een standpunt van Twan Tak, bestuursrechtdeskundige, die op grond van een artikel over pensionkostenvergoeding beweerde dat een gedeelte van de aan Wolfsen uitgekeerde vergoeding ten onrechte zou zijn. Eerst nu is gebleken dat Wolfsen al eerder een dergelijke actie - met succes - had ondernomen richting AD-Utrechts Nieuwsblad, waarop de hoofdredacteur besloot van plaatsing af te zien van een artikel over dezelfde pensionkostenvergoeding.
De commotie resulteerde erin dat Wolfsen afgelopen donderdag tijdens een ingelaste raadsvergadering diep door het stof moest. Toch blijf ik het vreemd vinden dat een burgemeester de journalistieke vrijheid zo onbezonnen inperkt. Simpel: als zijn declaratiegedrag eerlijk is, heeft hij niets te verbergen en dus niets te vrezen. Door zijn ondoordachte optreden heeft hij in ieder geval twee dingen bereikt: zijn declaratiegedrag en ontvangen vergoedingen zullen voortaan minitieus tegen het licht worden gehouden, het vertrouwen van de politiek en de burger heeft een ernstige knauw gekregen.
Terugkomend op het referendum: het is niet te hopen dat de Utrechtse bevolking voor een brekebeen heeft gekozen.

Willem van Leeuwen

April 16th, 2009

16 april 2009
De commotie is groot: Willem van Leeuwen, de voorzitter van de brancheorganisatie van woningcorporaties Aedes, krijgt een vertrekpremie mee van € 1.049.000,00. Bij het lezen van dit bericht gingen mijn gedachten terug naar de beginjaren 1950. Mijn ouders, kregen via het Gemeentelijk Woningbedrijf van Papendrecht een nieuwe eengezinswoning (onderkelderd en voorzien van een douche) toegewezen. Het was één van de voorkeurswoningen bestemd voor arbeiders van de fabriek waar mijn vader werkte. De huur bedroeg in de beginjaren fl 5.20 per week en werd iedere week apart in een lucifersdoosje opgeborgen (naast de andere lucifersdoosjes voor gas, water, licht,kolen etc.) om de maandag daarop aan de gemeentelijke huurophaler af te dragen. De woningen waren betaalbaar voor arbeidersgezinnen omdat een gedeelte van de bouwkosten werd gesubsidieerd door het rijk (de zogenaamde objectsubsidie). Deze gesubsidieerde huizenbouw was in de geest van de woningwet uit 1901 waarin staat te lezen dat volkshuisvesting niets meer en niets minder is dan het betaalbaar bouwen voor groepen in de samenleving die niet in eigen huisvesting kunnen voorzien. Heel lang is de Nederlandse volkshuisvesting een begrip geweest in de ons omringende landen, maar het gaat mis als Enneüs Heerma, de staatssecretaris van Volkshuisvesting, op 1 oktober 1995 besluit om de bouwsubsidies van het rijk bestemd voor de woningcorporaties en de schulden van de woningcorporaties aan het Rijk tegen elkaar weg te strepen: de brutering. De traditonele woningbouwverenigingen worden sociale ondernemingen. De daaropvolgende 10 jaar is volkshuisvesting nauwelijks op de agenda van de Tweede Kamer terug te vinden. De corporatiedirecteuren ruiken hun kans. De salarissen worden meer marktconform (een diffuus begrip). Het komt er domweg op neer dat de salarissen fors worden opgeschroefd. De nadruk komt plots te liggen op risicovol commercieel vastgoed (Real Estate); volkshuisvesting krijgt een negatieve klank. Honderden miljoenen worden over de balk gesmeten door het najagen van eigen speeltjes zoals woningstichting Woonbron laat zien met haar geldverslindende project met het ss Roterdanm (inmiddels wordt daar € 90 miljoen gemeenschapsgeld op afgeboekt). Dat alles aangestuurd door Aedes wat de weg volkomen kwijt is geraakt, want het afgelopen jaar werd afgesloten met een verlies van € 3 miljoen. In NOVA wordt de beslissing om Willem van Leeuwen een zak met geld mee te geven te vuur en te zwaard - en met oneigenlijke argumenten - verdedigd door Aedes-commissaris Hans Alders. Een gedegenereerde en letterlijk en figuurlijk (want overlopend van de commissariaten) volgevreten ’sociaal democraat’, die en passant ook nog eens € 200.000,00 salaris in petto heeft voor zijn politieke vriendje Calon, de parttime opvolger van van Leeuwen. De redenatie van Hans Alders dat Aedes niet om de kantonrechtersformule heen kan is een drogreden: immers, de kantonrechtersformule worden alleen toegepast bij gedwongen ontslag.
Alles overziende moet ik wel tot de conclusie komen dat het bij de heren helemaal niet meer gaat over het betaalbaar bouwen voor de doelgroep. Daarom doen de nog aangesloten corporaties er verstandig aan om binnen Aedes schoon schip te maken en de gehele raad van commissarissen op de eerstvolgende vergadering vriendelijk doch dringend te verzoeken hun biezen te pakken.

Eurlings

April 14th, 2009

14 april 2009
Camiel Eurlings is 33 jaar als hij op 22 februari 2007 aantreedt als minister van Verkeer & Waterstaat. Afgaande op zijn curriculum zouden we kunnen spreken van een ‘zondagskind’. Behaalt in 1991 zijn gymnasium-b diploma en studeert cum laude af in technische bedrijfskunde aan de Technische Universiteit Eindhoven. Komt in 1994 de politieke arena binnen voor het CDA als gemeenteraadslid van Valkenburg aan de Geul, is lid van de Tweede Kamer en lid van het Europese Parlement. Zijn belangrijkste wapenfeit in dit parlement is een kritisch rapport in december 2004 over de mogelijke toetreding van Turkije tot de Europese Unie. Nam als minister het besluit om enkele snelwegen rond Amsterdam te verbreden; bracht het Programma Randstad Urgent uit; besloot af te zien van de aanleg van de Zuiderzeelijn; bracht samen met de Nederlandse Spoorwegen het Actieplan ‘Groei op het spoor’ uit; kondigde in 2007 aan dat weggebruikers op alle Nederlandse wegen een kilometerprijs gaan betalen en bracht in 2008 samen met de ministers Cramer en Verburg de ambitieuze Structuurvisie Randstad 2040 uit. Zo op het eerste gezicht lijkt de vlotte prater Eurlings een daadkrachtig minister, maar ruim twee jaar na zijn aantreden is het voor iedere Nederlander duidelijk dat deze vlotte babbelaar gerekend moet worden onder degenen die zeggen wat ze doen, maar vooral moeite hebben om te doen wat ze zeggen. Zo wordt hij door Jan Blokker (niet de eerste de beste columnist) neergezet als ‘de praatjesmaker die niet eens het in Haarlem geijkte Algemeen Beschaafd Nederlands machtig is’. Wordt niet ten onrechte grootspraak verweten, trekt besluiten even gemakkelijk in als hij ze heeft aangekondigd: de kilometerheffing. Moet zijn huiswerk overdoen als het gaat om de planning voor snellere treinen op het Nederlandse spoor en schiet absoluut tekort als het gaat om de aansturing van zijn ministerie over zeer belangrijke en kostenverslindende projecten als de HSL-lijn en de Betuwelijn. Uit alles blijkt dat het management op Verkeer & Waterstaat van een belabberd niveau is. Zo zouden voor de HSL-lijn al in 2005 geschikte wagons geleverd moeten zijn en is de veiligheid op dit spoor nog steeds niet gewaarborgd. Op de Betuwelijn is de ellende al niet veel minder: de beveiliging is een janboel, door slecht management bij Verkeer & Waterstaat moeten locomotieven steeds worden aangepast, op een gedeelte van het traject moeten er andere locomotieven worden ingezet, de aansluiting over de Duitse grens is niet geregeld; door alle perikelen stijgen de kosten ver boven de € 5 miljard uit en moet een projectorganisatie in stand worden gehouden waarvoor de kosten worden begroot op € 1 miljoen per dag. Toch beweert Eurlings op 23 januari 2008 doodleuk dat de
Betuwelijn ‘begint te lopen als een trein’. We zullen nog maar zwijgen over zijn bemoeienis met Schiphol: de vliegtax is inmiddels weer afgeschaft en de aankondiging van een zevende baan in Lelystad wordt bepaald niet breed gedragen. Privé rijdt hij een scheve schaats als de aankoop van zijn huis in Bonaire tegen het licht wordt gehouden. Van voorkennis is geen sprake, maar niemand die dat gelooft. Het zou mij niet verbazen al hij het einde van deze kabinetsperiode niet haalt, maar dan ligt er altijd wel een vacature als burgemeester of commissaris (bij voorkeur in Limburg) in het verschiet en kan daar gewerkt worden aan een nieuw machtsblok, naast de al bestaande dynastieën van de Houbens en de Smeetsen.

Amerika (3)

April 12th, 2009

12 april 2009
De University of Southern California (USC) beslaat ruim honderd gebouwen die (bijna) allemaal een bezoek meer dan waard zijn. Op 24 maart jongsleden kies ik voor Lewis Hall en Mudd Hall. In Lewis Hall studeert Sander (mijn jongste zoon) Master of Public Administration. Het gebouw is tot stand gekomen na een genereuze schenking in 1989 van $ 5 miljoen door Ralph en Goldy Lewis. Het echtpaar Lewis had vanaf 1955 fortuin gemaakt met het bouwen van kwaliteitswoningen tegen acceptabele prijzen. Lewis Hall oogt als een zakelijk en strak en die indruk blijft ongewijzigd na een wandeling door het gebouw (de openheid van de Amerikaanse samenleving is één van de opmerkelijke pluspunten). In het efficiënt ingedeelde gebouw (kleine werkkamers en kleinschalige collegezalen) heb ik een korte ontmoeting met Associate Professor (hoofddocent)David Sloane, programmaleider van één van de studierichtingen. Wat opvalt is dat hij, ondanks het digitale tijdperk, is gezeten tussen stapels paperassen. Ik vervolg mijn speurtocht en stap Mudd Hall of Philosophy binnen, opgetrokken in Toscaanse stijl. Mudd Hall herbergt Hoose Library, één van de mooiste filosofie-bibliotheken ter wereld, en de Flewelling Reading Room. In Hoose Library kijk ik niet alleen mijn ogen uit, maar zie ik ook meerdere studenten in absolute stilte studeren. Aan de muur prachtige kleurvoorstellingen en spreuken in keramiek, zoals Descartes: Cogito ergo Sum of Plato: The first and best victory is to conquer self. Of ook Anaxagoras: Mind is infinite and self ruled. The Flewelling Reading Room lijkt mij de ideale ruimte om als ’slijpsteen voor de geest’ (een verwijzing naar de NRC-reclame) te dienen. Minpuntje: een Aziatische student ligt op zijn studietafel in Morpheus armen en dat was, voorzover mijn kennis strekt, niet de god van de filosofie.

Amerika (3)

April 10th, 2009

!0 april 2009
De University of Southern California in Los Angeles behoort tot de beste 50 universiteiten ter wereld en doet er alles aan om deze toppositie te behouden. Simpel, door van de studenten zeer hoge studieresultaten te eisen en in alles te streven naar perfectie. Dat alles kan uitsluitend worden verwezenlijkt als studenten kunnen terugvallen op middelen en ondersteuning van een hoog kwalitatief gehalte. Ik neem de proef op de som en ga op de immense Campus (een prachtig onderhouden terrein met wel meer dan 100 gebouwen) een kijkje nemen bij Fisher Gallery en de studenten van Arts & Humanities Residential College. Om bij de laatsten te beginnen: onder werkelijk prachtige weersomstandigheden (een helblauwe lucht en ruim 22 graden Celsius - de Amerikanen spreken over Fahrenheit: 9/5 x 22 + 32 = 71,6 graden Fahrenheit) werken een tiental studenten, onder leiding van hun docenten, aan verschillende opdrachten, maar hoofzakelijk acryl- en olieverfschilderijen. De sfeer is ongedwongen en aanwezigheid van bezoekers wordt eerder op prijs gesteld dan ontmoedigt. In het Fisher Gallery gebouw is het USC Fisher Museum of Art gehuisvest. Het Fisher Museum of Art is in 1939 door Elizabeth Holmes Fisher opgericht en herbergt naar schatting 2000 objecten. Een gedeelte van de kunstcollectie van Armand Hammer, de in 1990 op 92-jarige leeftijd overleden filantroop en zakentycoon (hij leidde decennia lang en tot op hoge leeftijd Occidental Petroleum), is hier ondergebracht. Bedenk daarbij wel dat Los Angeles ook nog beschikt over het echte Armand Hammer Museum. Het treft, want juist in deze periode (maart 2009) is er een fotoexpositie van Andy Warhol. Steeds weer valt het mij op dat, rondlopend in Amerikaanse musea, een fors gedeelte van het werk van de beroemde 16e-, 17e - en 18e eeuwse Europese schilders in Amerikaans bezit is gekomen. Zo ook in het USC-museum: ik zie werken van Hollandse schilders zoals: Gerard Dou, Aert de Gelder, Willem Pietersz Buytewech. In het originele Armand Hammer museum zult u meerdere werken aantreffen van Rembrandt van Rijn, o.a. ‘Juno’ en een viertal werken van Vincent van Gogh waaronder: ‘Ziekenhuis te Saint-Remy’. Het valt mij op dat een aantal namen van Nederlandse kunstenaars welk erg slordig is gespeld en geef dit door aan de dienstdoende surveillant: of er dan ook daadwerkelijk iets mee wordt gedaan? Twijfelachtig, hoewel de Amerikaan een nogal servicegerichte indruk maakt: ‘How are you doing today sir?’, ‘have a nice day’, ‘is their anything I can do for you sir’ en ‘enjoy your stay’ zijn over het algemeen uitingen voor de vorm. Een echt probleem is veel lastiger voor de Amerikaan te hanteren en als je niet in een bepaalde hiërarchische verhouding tot hem staat, heeft hij de neiging om zich aan opmerkingen wat minder gelegen te laten liggen. Via mijn zoon Sander maak ik nog kennis met een Canadese schilderes: Hayley Strauss, zij maakt prachtige olieverfschilderijen en is Magna Cum Laude geslaagd aan het USC. Dat bedoel ik nou!

Ontwikkelingshulp

April 9th, 2009

9 april 2009
In the Wall Street Journal van 21-22 maart jongstleden lees ik een interessant essay van de hand van Dambisa Moyo (een Zambiaanse die aan Harvard studeerde, promoveerde aan Oxford, werkte voor de Wereldbank en de afgelopen acht jaar als zakenbankier in dienst was bij Goldman Sachs; deze maand verscheen van haar het boek: Dead Aid - Why aid is not working and how there is another way for Africa). Of het boek ook met gejuich wordt ontvangen door onze minister van Ontwikkelingssamenwerking? Ik denk het van niet. Het essay begint met een bezoek dat zij begin dit jaar bracht aan de grootste sloppenwijk van Afrika: Kibera, een voorstad van Nairobi, de hoofdstad van Kenya. Hier leven één miljoen Kenyanen onder erbarmelijke omstandigheden op ruwweg 1,5 vierkante kilometer. Op steenworp afstand van deze misère is het hoofdkwartier gevestigd van de Verenigde Naties (VN). Ondanks de miljoenenhulp van de VN en het feit dat Kenya beschikt over de meeste hulpverleners per hoofd van de bevolking blijft Kibera een etterende wond, die - mede door grootschalige overheidscorruptie - maar niet wil helen. Zij verbaast zich erover dat overheden en beroemdheden (Bono) zich hard maken om de 50 miljard dollar aan jaarlijkse ontwikkelingshulp te verhogen. Voor haar is zonneklaar dat deze hulp de armen armer maakt, de groei doet afnemen, de Afrikaanse landen met hogere schulden opzadelt (Afrika gaat gebukt onder een jaarlijkse rente- en aflossingsschuld van 20 miljard dollar), de inflatie aanwakkert en het continent minder attractief maakt voor hoger gekwalificeerde investeringen. Er is weinig toekomst voor een bevolking, waarvan in de landen onder de Sahara 60% jonger is dan 24 jaar en ondanks de vele miljarden die jaarlijks Afrika worden ingepompt, is het reële inkomen per hoofd van de bevolking anno 2009 lager dan dat van 1970 en meer dan 350 miljoen Afrikanen moeten zien rond te komen van minder dan 1 dollar per dag! Ondanks het in 2005 door het Internationale Monetaire Fonds gepubliceerde rapport: ‘Aid Will Not Lift Growth in Africa’ is de hulp in alle hevigheid doorgegaan. Vooral de wijdverbreide corruptie kost het continent jaarlijks 150 miljard dollar. In het essay wordt Zaïre (vandaag de dag bekend als de Democratische Republiek Congo) als wrang voorbeeld genoemd. Ondanks het feit dat Zaire’s corrupte president Mobutu Sese Seko in de periode van 1965 tot 1997 naar schatting 5 miljard dollar voor zichzelf reserveerde, werd de hulpverlening in die periode door het IMF onverminderd voortgezet. Zij betoogt dat het verstrekken van hulp zonder al te strenge voorwaarden een vrijbrief is voor corrupte leiders om aan de macht te blijven. In feite werkt het zo dat een Afrikaanse leider slechts de telefoon hoeft te pakken om de donorlanden te bewegen tot extra kapitaalinjecties. Het is zorgelijk dat bijna 70% van de overheidsfinanciën afkomstig is van buitenlandse hulp. Als lichtpunt wordt Ghana aangehaald waar een nieuw aangetreden regering veel ontwikkelingen stimuleert (onder andere het gebruik van mobiele telefonie). Maar in veel andere landen tiert de bureaucratie en corruptie weelderig. Zaken doen in veel Afrikaanse landen is een nachtmerrie, zo duurt het in Kameroen 426 dagen om de benodigde formulieren te bemachtigen om een eigen bedrijf te starten, in Angola is de starter 119 dagen kwijt. Ter vergelijking: in De Verenigde Staten is dat binnen 40 dagen geregeld en in Zuid-Korea neemt dat slechts 17 dagen in beslag.
Ook een praktisch voorbeeld laat zien dat ontwikkelingshulp killing kan zijn. Zo zond een regering eens (gratis) 100.000 muskietennetten, waardoor de plaatselijke fabrikant van muskietennetten failliet ging en daardoor ook de werkgelegenheid voor 25 dorpsgenoten. Ook de jaarlijkse miljarden voedseltransporten door het Food for Peace Program, maakt de lokale boeren werkloos. Afrika is een continent waar sinds 1996 11 landen betrokken waren bij burgeroorlogen en allleen al de laatste maanden meerdere landen: Mauritanië, Guinea, Guinea Bissau en Madagascar, met politieke omwentelingen te maken kregen. Zij pleit ervoor dat de Afrikaanse landen zo snel mogelijk af zien te komen van de hulpverslaving. Daarnaast moet schuldpapier (obligaties) worden uitgegeven dat internationale investeerders opkopen. Dat zal de markt disciplineren; wanbeleid zal worden gestraft. Door belastingheffing zal meer democratie ontstaan. Krijgen Afrikaanse boeren geen toegang tot de Europese en Amerikaanse handelsmarkten? Geen probleem: landen als India en China hebben enorme exportmogelijkheden, met name op landbouwgebied.
Haar slotconclusie: de Westerse landen moeten de cyclus doorbreken van het geven om niet en om met Obama te spreken: het is tijd voor verandering.